Mutlu BEZMEK
Yeni tanıştığım bir kişiye nereli olduğunu sorsam ve oda mesela “Afyonluyum” derse, ilk sözüm “Afyon’un kaymağı güzeldir” olmazdı herhalde. Ya da mesela “Urfalıyım” diyen bir kişiye vereceğim karşılık “sizin oraların isotu da bir başkadır” şeklinde olmazdı. Ancak ne zaman nereli olduğumu sorsalar ve ben de “Tosyalıyım” desem, bir sonraki söylemin belli olduğu bir konuşma geçer aramızda. “Aaa..evet evet biliyoruz Tosyayı, sizin pirinciniz meşhur.” Bir Anadolu kasabası ile o kasabada yetişen bir ürünün böylesine özdeşleştiği çok fazla örnek olmasa gerek. Pirinç dışında da Tosyamı’zı özel kılan ürünlerimiz var elbette ve sırası geldiğinde bu sayfada onlara da yer vereceğim elbette. Madem ki Tosya denildiğinde herkesin aklına pirincimiz geliyor, öyleyse biz de pirincimizden başlayalım. Tosya pirinci küçük taneli ve mat görünümlüdür. Öyle olunca bilmeyenler için marketlerdeki iri taneli ve parlak görünümlü diğer pirinç türlerinin yanında biraz sönük kalıyor doğrusu. Ancak bilenler için işin rengi sonradan değişiyor. O içine kapanık, çelimsiz taneler suyla buluşunca öyle bir serpiliyor, öyle bir açılıyor ki sormayın. Tencerenize bir bardak Tosya pirinci koyun, tencere dolusu pilavınız olsun. Bereketli mi bereketli. Lezzetli mi lezzetli? İnanın bana bir kez tadın, o süslü Amerikan pirincinin albenisine bir daha aldanmazsınız. Bu eşsiz lezzetinde, Tosya ovası boyunca uzanan sadece bu yöreye has alüvyon toprağın da katkısı büyük olsa gerek. Bu bereketli topraklar birçok pirinç türünün yetişmesine olanak veriyor: Sarıkılçık, Maratelli ve Yaşar bunların başlıcaları. Ayrıca Akkılıç, Baldo, Kronosky, Osmancık da yetişen türler arasında. Tosyamız birçok tür pirincin yetiştirilebildiği bir yer olunca, ülkemizin ilk çeltik fabrikasının Atatürk’ün teşviki ile Tosya’da kurulmuş olmasına da şaşırmamalı. Bir arkadaşım ”Sen Tosyalısın, bilirsin. Şu pirinç nasıl bir şeydir Allah aşkına! Ağaçta mı yetişir? Yerde biten bitki midir?” diye sormuştu. Madem pirinç hakkında bir yazı yazıyorum, bu güne kadar pirincimizin yalnızca lezzetini duyan ya da tadan, ancak bu pirincin nasıl yetiştiğini bilemeyen okuyucular için biraz bilgi sunmakta yarar var.  Pirincin Yetiştirilmesi;
Pirincin tohumu çeltiktir. Çeltik ekilmeden 2-3 gün önce suda ıslatılır ve çillenmesi beklenilir. Çillenen çeltikler önceden hazırlanmış su dolu gölcüklere Mayıs ayının ortalarına doğru ekilmeye başlanır. Tabi Tosya pirincinin lezzeti devrez çayının küçük alanındaki özel toprağında gizlidir. Gölcüklerin etrafındaki su kanallarından sürekli su akışı sağlanarak çeltiğin gelişmesi sağlanır. Ilıman iklimin de etkisiyle büyüyen çeltiklere azotlu ve fosfatlı gübreler verilir. Darı ve kara ot gibi yabancı otlardan temizlenen çeltikler büyüyüp gelişirler ve çiçek açarlar. 40-50 gün sonra Eylül sonu Ekim ayında sararmaya başlarlar. Eskiden yarım ay şeklinde keskin mi keskin oraklarla elle biçilirken şimdilerde biçer döverlerle hasat edilir. Sapları ise yeşilken hayvan yemi olarak kullanılır. Yine eskilerde taş dibekte dövülen çeltik şimdilerde fabrikada kabuklarından ayrılır ve bizim marketlerde gördüğümüz beyaz şeklini alırken de dolmalarının lezzetine doyulmayan kırıklı, kepek vb yan ürünler bırakır. Evet… gelelim bu bin bir zahmetle yetiştirilen pirincin sağlığımız için önemine. Besin Değerleri: 100 gr haşlanmış pirinçteki mineraller ve vitaminler: Su : 1,3mgr Protein : 2,4mgr Yağ : 3,1mgr Karbonhidrat :24,2mgr Kalsiyum : 10 mgr Fosfor : 28 mgr Demir : 0,2 mgr B1 : 0,1 mgr B2-B3 : 0,3 mgr Sağlığımıza yararları: Yukarıda görüldüğü üzere; değerli bir besin deposu olan pirinç yüksek tansiyonu düşürür, zararlı güneş ışınlarının etkisiyle oluşan cilt lekelerini yok ederek cildin yıpranmasını önler, içerdiği bol potasyum ve az azot ile kan basınç değerlerinin düzenli akışını sağlayarak kan şekeri düzeyini sabit tutar, şeker hastalarına yararlı olup kilo almalarını önler. İyi bir enerji kaynağı olan pirinç kirpik, saç ve kaşı uzatır. Hipertansiyon hastaları için ilaçtır. Hazmı kolay olduğundan sindirim sistemini zorlamadan gerekli enerjiyi verir ve mide hastalıklarına da iyi gelir. Yazıyı Tosya usulü bir pirinç pilavı tarifi vermeden bitirmek uygun olmaz elbette. İşte tarifi ; Malzemeler: 2 su bardağı pirinç
3 su bardağı kaynamış su veya et suyu
3 yemek kaşığı tereyağı-1 çorba kaşığı zeytinyağı
tuz Hazırlanışı: Pirinci ayıklayıp 15-20 dk tuzlu ve sıcak suda bekletin ve sonra suyunu süzün.Tencerede 3 su bardağı suyu (tercihen et suyuda olabilir) kaynatın ve kaynayan suya süzülmüş pirinci ekleyin. İki üç taşım kaynadıktan sonra tuzunu da ekleyip kısık ateşte pilavın üzeri delik delik oluncaya kadar pişirin. 3 yemek kaşığı tereyağ ve 1 çay kaşığı zeytinyağını (parlak olmasını sağlar) bir tavada iyice kızdırın ve pişen pirincin üzerine dökün.10-15 dk dinlendirin, tahta kaşık ile karıştırdıktan sonra servis yapabilirsiniz. Afiyet olsun | 
| 
| 
